V.D.H. Huishoud en Distributie map met een verhaal

Een bijzondere vondst; VDH huishoud en distributie map uit de tweede wereldoorlog met inhoud en persoonsbewijs

V.D.H. Huishoud en distributie map Mapje voor voedselbonnen wo2

VDH Map voor distributiebonnen tweede wereldoorlog Map voor voedselbonnen wo2

Een distributiemap met een verhaal…

En toen was daar een mail van Frans van Peer. Frans was bij het uitzoeken van spullen van zijn overleden tante een mapje tegen gekomen met distributiebonnen. Frans stelde de vraag of Wo2verzameling.nl daar interesse in had. Mijn interesse was meteen gewekt, en ik was uiteraard heel benieuwd om wat voor mapje het dan zou gaan. Het distributie mapje was van zijn vader geweest en is gevuld met distributiebonnen en ook nog een vrijlatingsbewijs uit kamp Amersfoort. En het persoonbewijs van de opa van Frans. Er zou een verzetsverhaal bij horen…

Een greep uit de bonnen en distributie stamkaarten in het mapje

Aanvullende bonkaart Distributie NA 705 Brandstof distributie gezinnen vaste brandstof Textielkaart VA 905 Distributiebon Inlegvel zegels distributie vrouwen  Inlegvel zegels distributiebonnen mannen wo2

Distributiebonnen van na de oorlog

Levensmiddelenbedrijf Breda Winterrantsoen         Levensmiddelenbedrijf Breda Winterrantsoen kaart

Aanvraag extra textiel goederen     Formulier aanvraag extra textiel goederen 1948

Er zijn van elk van de afgebeelde bonnen meerdere stuks in het mapje aanwezig. Bij elkaar een stuk of 15. Bonnen afkomstig uit de oorlog, en bonnen die dateren tot 1949. Een indicatie dat het mapje na de oorlog waarschijnlijk is door gebruikt. Het laat ook zien dat het nog lang niet over was met de schaarste en distributie in de jaren na de oorlog. Getuige ook het aanvraag formulier voor ‘extra textielgoederen’ welke gedateerd is met 1948. En het kaartje van het levensmiddelen bedrijf laat ook zien dat het in de jaren voor de oorlog bepaald geen vetpot was voor de Nederlandse bevolking. Het rantsoenenkaartje heeft een stempel met ‘Winterrantsoen 1920 – 1921.

De Stamkaarten

Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog

Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog

Distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog Distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog Distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog

Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog

Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog Tweede distributie stamkaart uit de tweede wereldoorlog

Deze stamkaarten zijn van Henri van Peer en zijn hele familie. Broodnodig om de juiste en de goede hoeveelheid bonnen te kunnen ontvangen.

Het verhaal van Frans

Nadat ik het mapje heb ontvangen komen er bij mij allerlei vragen boven en ik vraag Frans naar de achtergrond van zijn opa en de verhalen uit de oorlog die erbij horen. Frans vertelde het volgende verhaal;

‘Ik vond de map in de nalatenschap van mijn tante, een ongehuwde zuster van mijn vader.

Mijn vader was in 1936 begonnen met restaurant het Valken in Breda, samen met zijn vader, mijn grootvader.Tijdens de oorlog heeft vooral mijn vader deze positie gebruikt om zo met extra bonnen de onderduikers die hij kende van voedsel te voorzien. De duitsers hadden wel enig wantrouwen ten opzichte van hem, en zij hebben twee maal mijn grootvader voor dit feit opgepakt.

In de map vind je een ontslagbewijs uit de gevangenis van mijn grootvader, daarnaast ook zijn oorlogsidentiteitskaart.

De naam Stoop is de meisjesnaam van mijn grootmoeder.

Van net na de oorlog is misschien ook interessant een expertiseverslag van de schade die het restaurant gedurende de oorlog had opgelopen.

Helaas weet ik niet veel over wat mijn vader gedurende de oorlog heeft gedaan, hij wilde er niet over praten, wat ik weet werd verteld door mijn tantes. Hij blijkt heel veel goeds gedaan te hebben voor alle onderduikers in Breda.’

Het lijkt er dus op dat de opa en vader van Frans hun positie als restauranthouders hebben gebruikt als dekmantel om aan voedselbonnen te komen voor onderduikers tijdens de oorlog.

Inlegvellen vernietigen

Op de achterkant van deze bon staat dat de inlegvellen vernietigd kunnen worden.

Het persoonsbewijs

Persoonsbewijs uit wo2 van Henri Bartholomeus van Peer

Persoonsbewijs uit de tweede wereldoorlog van Henri Bartholomeus van Peer

Dit is het persoonsbewijs van de opa van Frans, Henri Bartholomeus van Peer. Er staat op het persoonsbewijs dat hij ‘lunchroomhouder’ is geweest, waarschijnlijk doelend op restaurant ‘Het Valken’. En hoofdagent bij de ‘brandwaarborg maatschappij’.

Gevangen in kamp Amersfoort

Henri van Peer is volgens het verhaal van Frans zeker twee maal opgepakt op verdenking van tegenwerken van de Duitse bezetter. Hij is hiervoor tenminste 1 maal in kamp Amersfoort beland. Getuige een Entlassungsschein. Dit vrijlatingsbewijs draagt de stempel van Karl Peter Berg, Lagerkommandant SS-untersturmfuhrer. Dit was de beruchte kamp commandant van Kamp Amersfoort en één van de vijf na de oorlog, in Nederland, gefusilleerde Duitsers. De stempel is van de ‘Sicherheitspolizei der besetzten Niederlanden’. Den Haag / Amersfoort.

Kamp Amersfoort Karl Peter Berg

Kamp Amersfoort Karl Peter Berg

 

Oorlogsschade

Uiteindelijk is restaurant Het Valken ook nog behoorlijk beschadigd geraakt op 28 september 1944. In de periode september en oktober 1944 is er flink gevochten in en om Breda. O.a. door Poolse troepen.

Oorlogsschade tweede wereldoorlog  Onderlinge Oorlogsschade Maatschappij

Twee formulieren over de geleden en de te vergoeden schade veroorzaakt door het bombardement. Eén formulier van het ‘Zuid-Nederlandsch expertise en inspectiebureau’. En één van de ‘Onderlinge oorlogsschadeverzekering maatschappij’.

Al met al kunnen we over de familie van Peer zeggen dat het een zeer heftige en roerige tijd is geweest gedurende de bezettingsjaren. De familie schijnt heel veel goeds te hebben gedaan voor de onderduikers in hun omgeving toentertijd. Na de oorlog hebben ze over deze daden nooit met anderen gepraat, net als tijdens de oorlog dus. Snaveltjes toe, oogjes dicht. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is geweest en zelfs geen aanspraak gemaakt op verzetsuitkering of een onderscheiding na de oorlog. Petje af. en daarom nu wel een klein eerbetoon op deze website.

Dit artikel gaat nog aangevuld worden.

Oproep: Wie weet meer over de Familie van Peer? En/of Restaurant ‘Het Valken’ in Breda?

Met dank aan Frans van Peer.

Horloge ter nagedachtenis aan verzetsman Gerard Schuurman

Roskopf horloge ter nagedachtenis aan verzetsman Gerard Schuurman

roskopf patent 1a pocketwatch swissverzetsman gerard schuurman waalsdorpervlakte

 

 

 

 

 

zakhorloge zwitsers swiss roskopfRoskopf patent 1a horloge mechaniek

 

 

 

Ter nagedachtenis aan verzetsman Gerard Schuurman 1942

 

 

 

 

Gerard Schuurman verzetsmanDoodenboek Gerard Schuurman Oranjehotel Waalsdorpervlakte

Gerard Schuurman; Verzetsman CPN

Gerard Schuurman geboren te Amsterdam op 13 januari 1917. Vermoord op 2 oktober 1942 te Wassenaar/Scheveningen. Gefusilleerd door de Duitse bezetter op de Waalsdorpervlakte op 2 oktober 1942.

CPN

Gerard Schuurman was een actief lid van de CPN, ‘De communistische partij van Nederland’. Gerard Schuurman zat samen met Jacobus Andries Bentvelzen in het verzet tijdens de tweede wereldoorlog, en waren strijdmakkers in de strijd tegen de Duitse bezetting tijdens de tweede wereldoorlog. Gerard Schuurman is op 2 oktober 1942 op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd door de Duitsers, samen met 3 andere CPN leden; Klaas den Braven, Franciscus Adolf Kolder en Leendert Roodenburg.

Het Horloge

Het horloge dat u hier ziet, is door de naaste familie van Gerard Schuurman aangekocht en de familie heeft het ook laten graveren; “Ter nagedachtenis aan Gerard Schuurman, 2 oct 1942”. Het zakhorloge is door de naaste familie na de oorlog, aan de moeder van Gerard aangeboden, als een blijvende herinnering aan hun verloren dierbare. Het verdriet van de familie, en met name bij de moeder van Gerard was zeer groot. Doordat de Moeder van Gerard ook de moeder van Jacobus Bentvelzen kende, beide hadden hun kind verloren in de oorlog, is het horloge aan de moeder van Jacobus nagelaten na het overlijden van Gerards’ moeder.

Het horloge is een Roskopf patent 1a model. Een Zwitsers zakhorloge met op de wijzerplaat de maker, ‘Gre roskopf, en het model nummer, patent 1a’,  en een naar rechts rijdende locomotief en ‘Swiss Made’ onderop de wijzerplaat. De wijzers en de uren hebben een fluoriserende laag zodat de tijd ook is af te lezen als het donker is. Het binnenwerk is mooi, maar nu loopt het horloge niet, maar de wijzers draaien wel. Dan natuurlijk de persoonlijke inscriptie op de achterplaat; “Ter nagedachtenis aan Gerard Schuurman, 2 oct 1942”. De achterkant van het uurwerk is mooi versierd met een modernistisch tafereel. Je zou er een rijzende zon en een vlag in kunnen zien.

De Waarheid

In het doodenboek van slachtoffers van het Oranjehotel staat dat Gerard Schuurman is vermoord omdat hij de illegale krant “De Waarheid” rondbracht. In het doodenboek staat te lezen;

‘Gerard Schuurman. Geb. 13 januari 1917. Wagenlichter NS – Gearresteerd 5-5-1942 wegens het “verspreiden van de Waarheid” – Vervoerd naar Amsterdam, Vught en Scheveningen – In het “Oranjehotel” Gezeten tot 2-10-1942, Dien dag op Waalsdorp gefusilleerd.’

De pagina van Gerard Schuurman in het Doodenboek van het Oranjehotel. En ook van de drie andere verzetsmannen die met hem zijn vermoord op 2 oktober 1942 op de Waalsdorpervlakte.

Doodenboek Oranjehotel Waalsdorpervlakte

Ereveld te Loenen

Gerard Schuurman Nationaal ereveld Loenen

De grafsteen van Gerard Schuurman op het Nationaal ereveld in Loenen.

Pagina Doodenboek van Leendert Roodenburg, een verzetsman en zelfs leider van ‘een groep verzetslieden’.

Doodenboek Leendert Roodenburg Waalsdorpervlakte

 

 

 

 

 

Pagina Doodenboek van Franciscus Adolf Kolder. Werkte voor de waarheid.

Doodenboek Fransicus Adolf Kolder oranjehotel Waalsdorpervlakte

 

 

 

 

 

Pagina Doodenboek van Klaas den Braven. Met het wegbrengen van gelden voor onderduikers, en illegale bladen, door verraad gearresteerd in Amsterdam.

Doodenboek Klaas den Braven Waalsdorpervlakte

 

 

 

 

 

In memoriam,

Vier verzetshelden, vermoord door de bezetter in de tweede wereldoorlog. Nog zo vroeg in de strijd, jammerlijk van hun familie weggerukt. En als prille troost, leeft hun naam nog altijd voort. En zijn deze mannen helden geworden omdat ze iets durfden te ondernemen, de prijs van bezetting was hen te hoog… Niet acceptabel. Een strijd aangegaan voor onze vrijheid en autonomie. En daardoor de hoogste prijs betaald. Sta er ééns bij stil, en niet alleen op 4 mei. Al staan we voor een moeilijke keuze in ons leven, bedenk dan dat ook deze mensen hun keuze hebben gemaakt. Ze kozen voor het goede. Een zware consequentie ten gevolg. Maar niemand kan hen zeggen ‘Dat was niet de juiste’… Mannen.. jullie hebben je best gedaan. Hulde en dank, voor een vrij Nederland!

 

Links;

Oorlogsgravenstichting.nl

Wikipedia over de Waalsdorpervlakte

Erepeloton.nl

Oranjehotel.org

 

KZ Neuengamme; Het verhaal van Jacobus Bentvelzen

concentratiekamp neuengamme; Het verhaal  van Jacobus Bentvelzen

 

Concentratiekamp Neuengamme

Dit is een verhaal over verzet, onderdrukking, en een zoektocht. Een zoektocht naar een verloren zoon… Welk verhaal zit er in dit oude sigarendoosje?.. Van wiens’ tranen volgen wij het spoor?..Opgesloten in “KZ Hamburg-Neuengamme”, doet Jacobus Bentvelzen verslag van zijn lot, en van het concentratiekamp Neuengamme; “met mij gaat het goed”…

KZ Lager Neuengamme

Kamp Neuengamme is op 13 december 1938 in gebruik genomen om arbeiders voor de fabrieken in te huisvesten. Om Sachsenhausen te ontlasten. In KZ Neuengamme werden allerlei mensen om wat voor reden dan ook, van Joden tot politieke gevangenen, vast gezet en te werk gesteld. Veel mensen uit Nederland die een rol hadden in het verzet werden ook in kamp Neuengamme gevangen gehouden. Kamp Neuengamme was geen vernietigingskamp, maar een werkkamp. Desondanks hebben vele mensen hier door uitputting, marteling en mishandeling een wreed einde van hun leven gevonden. In de brieven van Jacobus staat staat te lezen “met mij gaat het goed”… Probeer ook maar eens iets anders te schrijven in je brieven naar je dierbaren, alles werd “geöffnet”, en als je ook maar iets over het kampleven loslaat staan daar natuurlijk stevige sancties op.

De zoektocht naar een zoon…

De zoektocht naar een zoon maken we van dichtbij mee. Een verhaal over verzet, en het lot van nabestaanden. Hoe ver moet iemand gaan om het lot van een zoon te achterhalen. Het Rode Kruis;  “we hebben het in onderzoek”, “nog geen nieuws mevrouw”. Wachten en schrijven, daar gaat dit verhaal over…

Jacobus Andries Bentvelzen

Jacobus Andries Bentvelzen

Fokker Verzet

Jacobus Bentvelzen, opgepakt op 2 augustus 1941 door de Grüne Polizei. Op verdenking van sabotage aan onderdelen in de Fokker fabriek, waar Jacobus werkzaam was als metaal arbeider. Opgepakt en gedeporteerd naar eerst Weteringschans, kamp Schoorl, toen naar Kamp Amersfoort en daarna op transport gezet naar concentratiekamp Neuengamme. De meerderheid van de brieven is in concentratiekamp Neuengamme geschreven.

 Op onderzoek

Ga Samen met wo2verzameling.nl op onderzoek en ontrafel deze vondst. Wo2verameling.nl zal elke komende week een opvolgend stuk posten en we zullen het hele verhaal boven gaan krijgen.

De “onderzoekstafel”

Onderzoek concentratiekamp Neuengamme

Alles op een rij…

Gesorteerd op datum, correspondentie, en “De zoektocht”. Vanaf nu begint de zoektocht naar Jacobus Andries Bentvelzen… De eerste documenten uit het doosje… Wie was “Ko”?..

Jacobus Andries Bentvelzen

Jacobus Andries Bentvelzen is geboren op 24 november 1917 in Amsterdam.                                                   Jacobus kreeg net als veel kinderen in die tijd op 3 jarige leeftijd de pokkenvaccinatie.

Documenten Jacobus Andries Bentvelzenpokkenvaccinatie 1872

Rapport klas 6

Jacobus had een vrij stabiel rapport in klas 6 in 1928 en1929. Geen enkele onvoldoende op te vinden. Een harde werker en een nette leerling lijkt Jacobus in het rapport. Jacobus ging naar de Roggeveenschool, de openbare lagere school in Amsterdam aan de Roggeveenstraat nummer 6.

Rapport RoggeveenschoolRapport 1928 1929

 

Goede referentie

Jacobus heeft zijn werk goed gedaan bij de ‘Constructie werkplaats ijzerbouw’ en er zijn geenerlij aanmerkingen op hem te maken, staat er in het getuigschrift over Jacobus. Rede van het ontslag is “slapte” in het bedrijf. Dat Jacobus goed was in zijn werk blijkt wel, omdat hij later bij de fokker fabriek werd aangenomen.

getuigschrift constructie werkplaats ijzerbouw

Een talent

Jacobus was een dus een gemiddelde leerling, met naar later bleek, ook een talent in ijzer handwerk. Deze gemiddelde Hollander steeg boven iedereen uit, toen Jacobus in de begin jaren van de tweede wereldoorlog zich inliet met het prille verzet.

Vakmanschap en verzet

De nabestaanden van Jacobus hebben nog altijd een perfect door Jacobus vervaardigd op schaal gemaakt vliegtuig waaruit de vakbekwaamheid van Jacobus blijkt. Ook de Duitse leiding van de fabriek zal dit niet zijn ontgaan. Voor een echte Hollandse arbeider als Jacobus, was het vast niet te verkroppen om de Duitse legerleiding van superieur vakwerk te voorzien.   Jacobus heeft blijkbaar het ;e;en en ander aan sabotage gepleegd in de Fokker vliegtuig fabriek, en die kwaliteitsdaling viel vast op bij “Die Grünen”. Daaropvolgend zal Jacobus gearresteerd zijn is zo voor te stellen. De berichten en oproepen van net na de oorlog bevestigen dat het verzet van Jacobus tot zijn arrestatie geleid heeft.

De eerste brief uit kamp Amersfoort…

brief uit kamp Amersfoort     brief uit concentratiekamp

Jacobus Andries Bentvelzen kamp Amersfoort

Mijn onschuld staat nu toch wel vast?…

De eerst gedateerde brief uit het doosje; 7 december 1941. Jacobus Bentvelzen. Block: 3 No.: 788.

Jacobus doet de groeten aan zijn ouders, broers en zusters, en bekenden. Verder verontschuldigd Jacobus zich voor zijn vorige “onverschillige kaart”, door “de omstandigheden”. De schrik zal er goed hebben ingezeten bij Jacobus, Waarschijnlijk is de eerste briefwisseling vanuit het “kamp Schoorl” in Noord-Holland. Helaas hebben we er in het doosje niets van terug gevonden. Jacobus schrijft dat; “zijn onschuld nu toch wel vast moet staan”. Helaas gaat hij toch op transport naar KZ Neuengamme. De vader van Jacobus is zonder werk komen te zitten, toch vraagt Jacobus om een bijdrage van zijn gezin… Ook in het kamp is geld nodig om rond te komen, steun van dierbaren is broodnodig. Jacobus geeft ook aan dat ene “Jan Heerema” niet op de hoogte gesteld hoeft te worden van “dit geval”. Hij zou er toch niets aan kunnen doen… Later in de brief vraagt Jacobus weer om geld, én postzegels. Contact met je dierbaren is veel waard als je leeft in een concentratiekamp…. “Doe de groetjes aan iedereen en een voorspoedig weerzien”.

De volgende brief komt al uit KZ Neuengamme…

De eerste brief uit NeuengammeBrief uit concentratiekamp Neuengamme

Nr 6875 Blok 5…

De eerste brief in het sigarendoosje uit concentratiekamp Neuengamme. Jacobus is nu door de Nazi’s nummer 6875 genoemd. Hij verblijft nu in blok 5. Het is 2 maanden geleden dat Jacobus heeft kunnen schrijven. Jacobus is erg blij dat hij weer mag schrijven en mist duidelijk zijn naasten. “Laat de kinderen ook ééns iets schrijven”, en “Gaarne ontvang ik om de veertien dagen een brief”. “Vader mag als hij voorzichtig is mijn winterjas wel gebruiken”.

Zwijgend…

Jacobus zwijgt over waar hij is geweest en hoe zijn leef omstandigheden zijn. De beperkte tekstruimte laat weinig ruimte over voor extra informatie, en de kampcensuur zal niet mild zijn geweest in het opleggen van straffen tegen gevangenen die wel iets loslieten over het leven in het kamp. De brief is gestempeld “Postsensur”. Op de rand staat “Eisenach” geschreven. Later in de brieven blijkt dat Jacobus op het station in Eisenach voor het laatst in leven gezien is, op weg naar de ‘Cap Arcona’ te Lübeck. Het lijkt erop dat de censuur op de brieven werd toegepast op het station in Eisenbach, en dan waarschijnlijk niet in de verschillende “Neuengamme kampen” zelf.

Haftlingskarte van Jacobus

Jacobus Andries Bentvelzen haftlingkarte KZ Neuengamme

Dit is de originele haftlingskarte (gevangenenkaart) van Jacobus uit concentratiekamp Neuengamme. Deze kaart is uit het archief van het voormalig concentratiekamp en de kopie is mij toegezonden. We kunnen hier op zien dat Jacobus op 13 december 1941 in het kamp is aangekomen. En hij is om politieke redenen gevangen genomen. Hij kreeg haftlingsnummer 6.875. Hoofdberoep Schweisser, lasser, nevenberoep; schlosser, monteur, We zien op de kaart dat Jacobus als lasser is ingezet in KZ Neuengamme.

Auf Deutsch bitte…

Dat de censuur rondom de kampen toeneemt is wel te merken omdat de gevangenen in het Duits hun brieven moeten gaan schrijven. Jacobus had net een cursus Duitse taal achter de rug en moest onder dwang deze al snel in de praktijk brengen.

concentratiekamp brieven brieven uit concentratiekamp Neuengamme

 

 

 

 

 

 

Schreibt Ihr mir bitte!

Jacobus schrijft nu onder dwang in het Duits… “Hiermitt lasse ich Euch wissen das ich gut gesund bin”. Zoals altijd.. Geen blijk van het afzien… En Jacobus richt zich vooral op thuis, Jacobus vraagt of zijn familie hem zo vaak mogelijk wil schrijven. “Schreibt Ihr mir bitte wie es geht mit Lena”.  Jacobus probeert vanuit zijn hachelijke positie zijn rol als oudere zoon toch op zich te nemen. Het was waarschijnlijk pure blijdschap als er brieven van zijn familie bij Jacobus aankwamen. Jacobus geeft ook aan hoe zijn familie in contact met hem kan blijven. “Bitte kein Deutsche Briefmarken ein zu Schliesen”…   Jacobus geeft aan dat hij als volgende aan de beurt is om te schrijven, maar het kan wel nog even duren…

Ik hoop thuis te zijn op mijn verjaardag…

postkaart KZ Neuengamme      kaart KZ Nngamme

 

 

 

 

Dit keer een kaart in plaats van een brief

Jacobus feliciteert zijn moeder met haar verjaardag en bedankt zijn familie voor het ontvangen geld, hij heeft het nuttig besteed zegt Jacobus zelf. Jacobus schrijft dat hij de sokken en pantoffels ontvangen heeft… Jacobus hoopt dat ze elkaar weer zien op zijn verjaardag. Gefrankeerd met een postzegel met een afebeelding van  Der Führer…

Pakket ontvangen!

KZ Neuengamme rode kruis      Brief uit concentratiekamp

 

 

 

 

 

 

Der weg uber das Rote Kreuz ist der Beste!

Jacobus  bedankt zijn familie in deze brief voor het pakket dat hij heeft ontvangen wanneer zijn moeder jarig was. Hij zal het niet snel vergeten. Het pakket is verstuurd via het rode kruis en Jacobus schrijft; “Der weg über das Rote Kreuz ist der Beste!”. Verder schrijft Jacobus dat hij alles kan kopen waar hij verblijft. Rookwaar alleen niet…

Pakket ontvangen…Er is hoop!

kriegsgevangenenpost Rote Kreuz Rode Kruis concentratiekamp

 

 

 

 

Kriegsgevangenenpost Rode Kruis

Een ontvangstbewijs van het ontvangen pakket verzonden door het rode kruis. Met de handtekening van Jacobus Andries Bentvelzen. Via het rode kruis konden pakketten worden verzonden naar de kampen waar de gevangenen werden vastgehouden. Getekend 13 oktober 1942. J.A. Bentvelzen Nr. 6875 Block 5. Hamburg Neuengamme.

Brief naar de Befehlshaber Sicherheitspolizei

Befehlshaber Sicherheitspolizei

Zorgvuldig bewaren

Aan dit afschrift van een aangetekende brief te zien laat de moeder van Jacobus het er niet bij zitten, en heeft ze blijkbaar een brief geschreven aan de bevelshebber van de Sicherheitsdienst in Den Haag, vermoedelijk omtrent inlichtingen om haar zoon. De brief zit er niet bij, evenmin als een antwoord van de Sicherheitspolizei…

 

Bezoek mag ik niet ontvangen…

concentratiekamp briefbrief arbeitseinsatz

 

 

 

 

 

 

 

Jacobus schrijft…

Jacobus schrijft dat hij zijn brieven heeft ontvangen. Het moet duidelijk nagevraagd worden wanneer welke brieven zijn verzonden. Blijkbaar geldt de Nazi pünktlichkeit niet voor de gevangen van het Reich. Verder blijkt uit het schrijven van Jacobus dat zijn moeder ziek is. Hij wenst haar beterschap en dankt haar hartelijk voor de ontvangen pakketten. Ook heeft Jacobus vernomen dat; “Jan in Bremen fur Loyd arbeitet”. Bezoek mag Jacobus niet ontvangen, wel brieven, geschreven in het Duits…

Bezorgd

Jacobus is duidelijk bezorgd over zijn zieke familie in Nederland. Hij vraagt veelvuldig hoe het met iedereen gaat en hoopt dat iedereen snel weer beter is. Jacobus is natuurlijk ook aangewezen op de hulp via de post van zijn familie. Dus een gezond thuisfront is ook voor Jacobus letterlijk van levensbelang. Jacobus is van begin 1941 tot mei 1945 geinterneerd geweest in Duitsland. Een extreem lange tijd. Jacobus heeft al die tijd enorm veel steun van zijn familie mogen ontvangen.

 

Pakete können ab sofort empfangen werden!

concentratiekamp brievenbrief concentratiekamp Neuengamme

 

 

 

 

 

 

 

Weer wat pakketten ontvangen!

Jacobus schrijft dat hij gelukkig weer pakketten heeft ontvangen. Maar zijn brieven komen steeds op het oude blok aan, want Jacobus is  ondergebracht in een ander blok. Jacobus is van blok 5 naar blok 16 gegaan. Ik weet nog niet waarom dat is geweest. (Antwoord op deze vraag; ‘U vraagt zich af waarom deze heer van het ene naar het andere blok is gegaan. Eind 1943, begin 1944, is er een grote verandering gekomen in het kamp. Rond deze tijd is begonnen met het bouwen van twee grote gebouwen van beton en steen. Deze gebouwen zorgde ervoor dat de nummering van de barakken veranderde. Het gebouw wat zich nu aan de straatkant bevind kreeg de nummers 1 tot en met 4. De barakken die zich naast dit gebouw bevonden begonnen met de nummers 5 tot en met 8. In deze gebouwen bevind zich tegenwoordig de tentoonstelling’).

Hakenkruis

Er is ook iets vreemds aan deze brief… Op de voorkant direct na de aanhef staat een klein, onwennig getekend hakenkruis. Zeker met oude inkt en een kroontjespen gezet. Het is mij een raadsel waarom dit nazi symbol op de brief staat. De moeder van Jacobus bewaarde zijn brieven zorgvuldig en het is dus niet aannemelijk dat het er achteraf op terecht is gekomen.  Wie weet een manier om te proberen om een brief met iets meer prioriteit te laten verzenden?..

Een brief aan Koo…

Brief concentratiekamp Neuengamme Wo2

Een brief verstuurd aan Koo van zijn moeder dagtekening 31-5-1943.

 

Verzoek een inlichting omtrent Bentvelzen

Inlichtingen Concentratiekampen wo2Inlichtingen KZ lager tweede wereldoorlog

Verzoek om meer inlichtingen te verkrijgen over Jacobus.

Brief uit Neuengamme 7-7-1943

Concentratiekamp brieven Neuengamme 7-7-1943Concentratiekamp brieven Neuengamme tweede wereldoorlog

Brief van Jacobus 7-7-1943

 

Brief uit Neuengamme 15-8-1943

Concentratiekamp brieven Neuengamme 15-08-1943Concentratiekamp brieven Neuengamme wo2

Brief van Jacobus 15-8-1943

Brief aan Koo 17-08-1943; Noch keine Nachrichten von dir erhalten….

Brief concentratiekamp Neuengamme Wo2

Een brief aan Jacobus van zijn familie.

Lieber Koo, we hebben je kaarten ontvangen!

Brief concentratiekamp Neuengamme Wo2

Een brief aan Jacobus van zijn familie.

Lieber Koo, van harte gefeliciteerd met je verjaardag…

Brief concentratiekamp Neuengamme Wo2

Een brief van thuis… Gefeliciteerd met je verjaardag, we missen je zo…

1 januari 1944

Concentratiekamp brieven Neuengamme 1-1-1944Concentratiekamp brieven Neuengamme wo2

Pakketje ontvangen…

16 januari 1944, Ich bin gesund…

Concentratiekamp brieven Neuengamme 16-01-1944 Concentratiekamp brieven Neuengamme tweede wereldoorlog

Ich bin gesund und habe dein paket empfangen…

 

2 april 1944 

 Concentratiekamp brieven Neuengamme 2-4-1944Concentratiekamp brief Neuengamme wo2

Ineens een brief in blokletters geschreven…

28 mei 1944 Rode Kruis pakket ontvangen

Concentratiekamp brieven Neuengamme 28-05-1944 Concentratiekamp brieven Neuengamme wo2

Gelukkig twee pakketten ontvangen, één van het thuisfront, en één van het Rode Kruis.

 

25 juni 1944 ‘Suker Abrikozen’

Concentratiekamp brief Neuengamme wo2 Concentratiekamp brief Neuengamme

Het rode Kruispakket met ‘suker abrikozen’ erin ontvangen. ‘Lieber Vater, ik heb al 4 weken niks meer van je gehoord. Is Amsterdam Westhoek nog intact?..

 

30 juli 1944

Concentratiekamp brief Neuengamme wo2 Concentratiekamp brief Neuengamme wo2

Moeder, wil je de moeder van Wim condoleren met het verlies van haar zoon in Berlijn…

 

17 september 1944

Concentratiekamp brieven Neuengamme 17-09-1944 Concentratiekamp brieven Neuengamme wo2

Beste jan, ik ben gezond…

 

5 november 1944

Concentratiekamp brieven Neuengamme 05-11-1944 Concentratiekamp brieven Neuengamme de tweede wereldoorlog

Pakket van het rode kruis ontvangen… Ik schrijf snel weer!

 

 

19 november 1944

Concentratiekamp brieven Neuengamme 19-11-1944 Concentratiekamp brieven Neuengamme de tweede wereldoorlog

Beste Jan, hoe gaat het ? Ik heb al vier weken geen bericht meer ontvangen…

 

1 december 1944

Concentratiekamp brieven Neuengamme 1-12-1944 Concentratiekamp brieven Neuengamme

Beste Jan, Ik heb gehoord dat je gebombardeerd bent, wat een geluk dat je nog leeft!

 

Het Nederlandsche Roode Kruis

Brieven van Jacobes van na december 1944 zitten er niet meer bij. De volgende stukken gaan vooral over de zoektocht naar Ko door zijn moeder die elke instantie aanschrijft en veel teleurstellingen krijgt te verduren.

Nederlandsche roode kruis wo2 Concentratiekamp Nederlandsche roode kruis wo2 Concentratiekamp kz lager

Helaas, nog geen gegevens omtrent Jacobus A. Bentvelzen….

Geen resultaat

Nederlandsche roode kruis wo2 Concentratiekamp

Het onderzoek heeft nog geen resultaten opgeleverd.

Verzoek in behandeling genomen

Verzoek tot opsporing is in behandeling genomen.

Het onderzoek zal worden voortgezet

Nederlandsche roode kruis wo2 Concentratiekamp  Nederlandsche roode kruis wo2 Concentratiekamp KZ lager

we zullen een oproep doen in het blad ‘Appél’ en zijn naam laten omroepen op Hilversum 3.

Bedankt voor de postzegels…

Nederlandsche roode kruis wo2 Concentratiekamp Neuengamme

Jacobus zal verschijnen in ‘Appél’ nummer 3.

We hebben het wel erg druk….

Nederlandsche roode kruis wo2 Concentratiekamp

Een nogal ongevoelige standaard brief van het rode kruis of je familielid toch niet al thuis is gekomen. Want ja… We hebben het best heel druk mevrouw…

Afwikkelingsbureau concentratiekampen

afwikkelingsbureau concentratiekampen 29-12-1945

Nog niets nader bekend over Jacobus…

Bureau voor informatie en opsporing vermiste ex- politieke gevangenen

bureau voor opsporing vermiste ex politieke gevangenen

Het onderzoek zal in Duitsland worden voortgezet…

Zelfs de Soviet unie kan niet helpen

Unie der soviet republieken 22-2-1946

Probeert u het bij het Roode Kruis…

Een brief als een mokerslag…

brief weduwe van Roijen-vd linden 15-12-1946

De moeder van Jacobus heeft een brief ontvangen van de moeder van één van Jacobus zijn mede gevangenen. Deze vrouw is naar Den Haag afgereisd om een verklaring van overlijden te verkrijgen voor haar zoon. Op het ministerie waren ze volgens haar beter op de hoogte dan zij zelf. Want op de akte stond een plaats van overlijden vermeld…

Aanvraag voor financiële hulp Stichting 40-45

stichting 40-45 29-11-1946 aanvraagformulier  stichting 40-45

Een aanvraag voor financiële ondersteuning aan de Stichting 40-45. In deze brief verteld de moeder van Jacobus wat zijn actie’s waren tijdens de oorlog. En waar hij voor is opgepakt door de S.D.; ‘Pamfletten verspreiden voor de Communistische partij Nederland. Door de ‘Groene’ van de Fokker fabriek gehaald en gearresteerd. Van de Weteringschans in cel T-2-18. Op 4 oktober 1941 naar Schoorl vervoerd, kort daarna naar kamp Amersfoort. Block 3 nummer 788. Na ca. een half jaar kreeg ze geen bericht meer. ‘Mijn zoon was naar Neuengamme getransporteerd’. Waarna hij 3 1/2 jaar in het concentratiekamp heeft door gebracht. Nummer 6875, Block 5, 13, 15, 16 en 28. Volgens medegevangene Jan Blok is Jacobus op 27 april 1945 gezond op transport gegaan op station Eisenach in Thuringen. Het rode kruis laat weten hem nog niet gevonden te hebben.’

Medeleven van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie

Rijksinstituut voor oorlogsdocumentatie

Een eerlijke en meelevende brief van het RIOD. Voorzichtig geeft de schrijver aan dat er niet veel hoop moet worden gevestigd op een overleven in de Russische zone.

Brief aan de UNRRA, United Nations Relief and Rehabilitation Administration

UNRRA Suchdienst 18-4-1947

Een brief van de moeder van Jacobus aan de UNRRA, United Nations Relief and Rehabilitation Administration.

RIOD; Blijf er niet voor thuis…

Rijksinstituut voor oorlogsdocumentatie 1945

een brief van het RIOD. Vol medeleven, en we sturen misschien een officier van de onderzoeksmissie langs. Maar blijf er niet voor thuis…

Zonder een spoor...

international tracing service 28-7-1948

1948 alweer… dit is het tracing report van Jacobus van het International Tracing Service. We hebben alle mogelijke bronnen benut. Maar helaas. Geen spoor van gevonden van uw geliefde familielid. Weer een bittere pil te verwerken voor de familie van Jacobus.

Nederlandse missie tot opsporing van vermiste personen uit de bezettingstijd

Nederlandse missie tot opsporing van vermiste personen uit de bezettingstijd

Een brief van net ministerie van sociale zaken. ‘Wij retourneren de foto van Jacobus die u ons heeft toegestuurd voor het dossier’. Dit zal vast een behoorlijke impact gehad hebben zo’n brief met de foto van je eigen zoon.

 

Sorry, U komt niet in aanmerking voor vergoeding

een sprong naar het jaar 1952. Er gaan zomaar 7 jaren van onzekerheid voorbij over het lot van Jacobus. De moeder van Jacobus doet een aanvraag voor oorlogsvergoeding en benaderd de Oorlogsgraven stichting.

Commissariaat voor oorlogsschade tweede wereldoorlog

Een teleurstellende brief van het ministerie van financien. ‘De schade ontstaan door het verlies van de persoonlijke bezittingen van betrokkene’s zoon, niet voor vergoeding op grond van de verzets-schaderegeling in aanmerking komt’. En dat terwijl Jacobus toch heel duidelijk omschreven is opgepakt voor zijn verzetswerk voor de CPN en sabotage in de Fokker fabriek…

 

Oorlogsgravenstichting 1958

 oorlogsgraven stichting KZ Neuengamme

1958. een ingevulde vragenlijst voor de OGS met betrekking tot Jacobus. Er is in de voorgaande jaren blijkbaar meer duidelijkheid gekomen over het lot van Jacobus op de Cap Arcona. Als datum en plaats van overlijden is nu aangegeven; ‘waarschijnlijk in de haven van Lubeck op het schip de Cap Arcona, 3 mei 1945. Illegaal gewerkt te Amsterdam. Gearresteerd door de Groene Politie.

1965. Programma voor de inwijding van het van het monument KZ Neuengamme

Einweihung monument KZ Neuengamme

Een bijzonder document. Het programma voor de inwijding ( Einweihung ) voor het monument op het terrein van het voormalige concentratiekamp Neuengamme. Op zondag 7 november 1965. Dit zal een bijzonder beladen moment zijn geweest voor de familie van Jacobus. Op het terrein waar je geliefde zo heeft geleden en het nu na al die jaren met eigen ogen zien. Zijn de vlekjes onderaan het papier de tranen van een strijdbare moeder? Wat we wel weten, is dat deze moeder er werkelijk alles aan heeft gedaan om haar zoon terug te vinden, of in ieder geval er achter te komen wat zijn lot is geweest.

Jaobus is van de cel in Weteringschans naar kamp Schoorl vervoerd. Vanaf daar naar kamp Amersfoort getransporteerd, en vanaf Amersfoort naar KZ Lager Neuengamme op transport gezet. Begin mei 1945 is Jacobus Andries Bentvelzen door de Nazi’s naar Lubeck getransporteerd en aan boord van de Cap Arcona vastgehouden. De Cap Arcona is op 3 mei 1945 door geallieerde vliegtuigen, als zijnde Duits troepentransport, aangevallen en gebombardeerd. Velen vonden hierbij de dood. Waaronder Jacobus Andries Bentvelzen. Gevallen voor zijn vaderland. Geliefd, en tot de dag van vandaag, gemist door zijn familie.

 

In Loving Memory; Jacobus Andries Bentvelzen

In Loving Memory; Jacobus Andries Bentvelzen

 

Tot stand gekomen door Will en Netty van Ratingen. Familie van ‘Co’.

Dit artikel word nog steeds bijgewerkt en aangevuld.

 

Links:

Digitaal monument KZ Neuengamme

Horloge ter nagedachtenis aan verzetsman Gerard Schuurman

Het verhaal van Leen en Theo van Kuijeren

Oorlogsgravenstichting.nl

Stichting Vriendenkring Neuengamme

Erelijst.nl/jacobus-andries–bentvelzen

Weltkriegsopfer.de/Krieg-Opfer-Jacobus-Andries-Bentvelzen

Wikipedia over Neuengamme

Bijbel en boek mobilisatie 9 mei 1940 veldprediker A. Dubois

Bijbel en boek mobilisatie 9 mei 1940 veldprediker A. Dubois

Nederlands bijbel genootschap 1940

Bijbel mobilisatie 1940 veldprediker A. Dubois

 

 

 

 

Het nieuwe testament 1940

Bijbelgenootschap 1940

Mobilisatie bijbel aangeboden aan vrijwel iedere soldaat die in 1940 gemobiliseerd was. Het nieuwe testament uitgegeven in 1940 door het Nederlands Bijbel Genootschap. Belangeloos verstrekt aan de gemobiliseerde Nederlandse Weermacht.

Veldprediker

Aan elk bataljon troepen was ook een Veldprediker verbonden. De veldpredikers hielden bijeenkomsten voor de troepen en waren er voor de geestelijke verzorging. De veldpredikers hadden de rang van majoor. Zij waren verbonden aan een raad voor de geestelijke verzorging, bestaande uit alle leidinggevende veldpredikers, aalmoezeniers en rabbijnen, die ééns per maand bijeen kwam voor overleg. Zij hadden als taak het bijeengeraapte zooitje aan gemobiliseerde soldaten geestelijk te verzorgen, van raad te voorzien of ze aan te spreken op demoraliserend gedrag.

Handtekening Veldprediker Majoor Ds. A. Dubois

Het hier getoonde zakbijbeltje heeft de handtekening van veldprediker Majoor Ds. A. Dubois, de auteur van het boek “Van schaduwen en licht, herinneringen van een veldprediker”. Het is op 9 mei 1940 uitgereikt aan soldaat L. Spoel. enkele dagen voor de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940.

Het boek “Van Schaduwen en licht, herinneringen van een veldprediker”

Van schaduwen en licht A Dubois     herinneringen van een veldprediker

Het boek “Van schaduwen en licht, herinneringen van een veldprediker” is geschreven door dominee Ds A. Dubois. In het in de oorlog uitgegeven boek beschrijft majoor A. Dubois zijn belevingen als veldprediker in de aanloop naar de Duitse inval in Nederland in 1940. Het boek bied een mooie kijk op het morele gestel van de gemobiliseerde Nederlandse troepen in 1940. Het is doorspekt met geloofslessen en heeft een stevig anti-communistisch tintje. Wat ongetwijfeld een belangrijke factor was om het boek uitgegeven te krijgen in 1941. Op veel bladzijden staat dat de bijbeltjes werden gegeven aan soldaten. In de laatste passage staat een heftig verhaal over wat Dubois in 1940 op de Grebbeberg tegen kwam. Ik bewaar dit bijbeltje net als de veldprediker, als zichtbaar bewijs. Bewijs van moed en standvastigheid van de vele soldaten, die voor ons gestreden hebben, in de mei dagen van 1940.